C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı sıkça kullanılan bir takviyedir, ancak yapılan geniş çaplı araştırmalar bu vitaminin koruyucu etkisinin sınırlı olduğunu gösteriyor. ABD’li kimyager Linus Pauling, 1970’te yayımladığı kitabında günde 1000‑2000 miligram C vitamini almanın soğuk algınlığını önleyebileceğini savundu. Pauling’in dayandığı çalışmalar ve hesaplamalar daha sonra eleştirildi; sonrasında yapılan kapsamlı çalışmalar, C vitamininin genel nüfusta soğuk algınlığına yakalanma riskini azaltmadığını ortaya koydu.

2023’te yayımlanan meta‑analiz, 10 farklı çalışma sonucunu birleştirerek 2 736 sağlıklı kişiyi inceledi. Çalışmada, günde en az 1000 miligram C vitamini kullanan bireylerde ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15’lik azalma tespit edildi. Hafif belirtilerin süresi kısaltılmadı; örneğin, beş gün süren bir enfeksiyon, C vitamini ile ortalama 12 saat kısaltılabiliyordu. Kritik bulgu ise, C vitamininin yalnızca hastalanmadan önce düzenli olarak alındığında fayda sağladığı oldu; belirtiler başladıktan sonra takviyeye başlamak belirgin bir etki göstermedi.

Yüksek dozlarda (günde 1000 mg’dan fazla) C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi sindirim sorunlarına yol açabilir; ayrıca böbrek taşı riskini artıran oksalat atılımına, aşırı demir birikimine ve bazı kanser tedavileri ile kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime sebep olabilir. Bu nedenle, özellikle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanmadan önce doktorla görüşmek önerilmektedir.