C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

Kış aylarında soğuk algınlığına karşı C vitamini takviyesi yaygın bir uygulama haline gelmiştir. 1970’te Linus Pauling’in yayımladığı çalışmalarda günde 1000‑2000 mg C vitamini almanın soğuk algınlığını önleyebileceği iddiaları ortaya konmuş, fakat sonraki incelemeler bu iddiaları sorgulamıştır. 2023’te yayınlanan bir meta‑analiz, 2 736 sağlıklı bireyin yer aldığı 10 çalışmanın verilerini birleştirerek, düzenli olarak günde en az 1000 mg C vitamini alanlar arasında ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15’lik azalma olduğunu ortaya koymuştur. Ancak bu takviye hafif belirtilerin süresini kısaltmamış ve hastalık başladıktan sonra alınan C vitaminiyle belirgin bir fayda gözlenmemiştir. Yetişkinlerde ve çocuklarda da belirtilerin şiddeti ve süresi ortalama %8‑14 oranında düşürülmüş, örneğin beş gün süren ağır belirtilerin süresi yaklaşık 12 saat azaltılmıştır; bu fark günlük yaşamdaki etki açısından oldukça sınırlıdır.

Yüksek dozlarda C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkilere yol açabilir. Ayrıca böbrek taşı riskini artırabilecek oksalat atılımını tetikleyebilir, demir emilimini artırarak demir hastalıkları olan kişilerde aşırı demir birikimine neden olabilir ve bazı kanser tedavileri ile kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanmadan önce mutlaka doktorla görüşülmesi önerilmektedir.