Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının dünya genelinde hızla büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünyada yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka görülüyor. Türkiye’de ise 700 bin kişi Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşıyor. Nüfusun yaşlanmasıyla 2050’de bu sayının 2‑2,5 katına çıkması bekleniyor; 65 yaş üstü nüfus oranının 10 yüzdeyi aştığı 2050’te 23 yüzdeye ulaşması öngörülüyor.
Gömceli, Alzheimer’ın nörodejeneratif bir hastalık olduğunu, beyindeki sinir hücrelerinin hasar görmesiyle bellek, düşünme, dil, yargı ve günlük yaşam becerilerinin zaman içinde bozulduğunu ifade etti. Hastalığın çoğunlukla 65 yaş üstünde başlasa da genç yaşlarda da görülebilir. Belirtiler hafif unutkanlıkla başlar, ilerleyerek eşyayı yanlış yerleştirme, kelime bulma güçlüğü, yön bulma zorluğu ve karar verme sıkıntısı gibi evreler gelişir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle birlikte beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin sinir hücrelerini bozarak hücre ölümüne yol açtığı açıklanıyor.
Yaş, Alzheimer riskinin en güçlü belirleyici unsuru olarak öne çıkıyor; 65 yaşından sonra risk belirgin biçimde artıyor. Aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, alkol, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travması ve hava kirliliği de risk faktörleri arasında yer alıyor. Gömceli, risk faktörlerinin kontrolü ve yaşam tarzı değişikliklerinin hastalığın geciktirilmesinde önemli rol oynayabileceğini vurguladı. Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme ve görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi, kafa travmalarından korunma önerildi. Erken dönemde uzman başvurusu, tedavilerin hastalığın seyrini yavaşlatabileceğini ve yaşam kalitesini artırabileceğini söyledi.
